ประวัติความเป็นมาโดยย่อ

เทศบาลตำบลเกาะคา ยกฐานะจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาลตำบลเกาะคา เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ใช้ชื่อเดียวกับอำเภอซึ่งมีประวัติความเป็นมาของอำเภอเกาะคา เพราะที่ว่าการอำเภอแต่เดิมตั้งอยู่ในตำบลเกาะคา คำว่า “เกาะคา” มีประวัติความเป็นมาคือ บริเวณที่ตั้งตำบลแต่เดิมเป็นทางน้ำของลำน้ำแม่ยาว ซึ่งไหลมาจากภูเขาขุนตาล (เขาผีปันน้ำ) เขตติดต่อกับจังหวัดลำพูน ผ่านตำบลใหม่พัฒนาและตำบลไหล่หินมาบรรจบกับแม่น้ำวังที่ตำบลเกาะคา ครั้นนานเข้าน้ำได้พัดเอาตะกอนดิน หิน และทราย มากองรวมกันจนกลายเป็นสันดอนทรายขึ้น (สันดอนทรายชาวบ้านพื้นเมืองเรียกว่าเกาะ) ภายหลังลำน้ำแม่ยาวได้เปลี่ยนทางเดินของร่องน้ำ ทำให้เกิดสันดอนทรายเป็นบริเวณกว้าง แล้วกลายสภาพเป็นพื้นดินปนทรายซึ่งมีหญ้าคาขึ้นงอกงามเต็มที่ ต่อมาได้มีชาวบ้านไปตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนในบริเวณดังกล่าวชาวบ้านจึงเรียกว่า “เกาะคา” จึงได้เรียกชื่อเป็น“เกาะคา”มาจนทุกวันนี้

 

ตราสัญลักษณ์
logogo

เนื่องจากในพื้นที่เขตเทศบาลตำบลเกาะคาเป็นที่ตั้งของบริษัทอุตสาหกรรมน้ำตาลแม่วัง จำกัด หรือโรงงานน้ำตาล ซึ่งเป็นโรงงานน้ำตาลแห่งแรกที่เกิดขึ้นในประเทศไทยและปัจจุบันยังคงเปิดทำการอยู่ ประกอบกับในพื้นที่ยังมีการปลูกอ้อยเพื่อป้อนสู่โรงงาน จึงได้นำต้นอ้อยมาเป็นเอกลักษณ์ของเทศบาลตำบลเกาะคา ที่เป็นรูปกอต้นอ้อย ปลูกบนสันดอนที่เรียกว่า “เกาะ” พร้อมดวงอาทิตย์ที่เป็นสัญลักษณ์ของความรุ่งโรจน์ปรากฏอยู่ด้วย ในบางครั้งต้นอ้อยในภาพนั้นก็มองละม้ายให้คล้ายต้นหญ้าคาที่ขึ้นอยู่บนเกาะกลางน้ำหรือ “เกาะคา” นั่นเอง

เทศบาลตำบลเกาะคาตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเกาะคา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของ 3 ตำบล คือ ตำบลศาลาตำบลท่าผา และตำบลเกาะคา ตั้งอยู่ในเขตภาคเหนือตอนบนอยู่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 270 เมตร สภาพพื้นที่โดยทั่วไป เป็นที่ราบริมฝั่งแม่น้ำ โดยมีแม่น้ำวังไหลผ่านตรงกลางพื้นที่ ห่างจากกรุงเทพฯ ตามเส้นทางหลวงแผ่นดินสายพหลโยธิน สายเอเชียประมาณ 590 กิโลเมตร โดยห่างจากตัวจังหวัดไปทางทิศใต้ประมาณ 15 กิโลเมตร พิกัดที่ 423113 เนื้อที่ มีพื้นที่ 3.95 ตารางกิโลเมตร

 

ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพภูมิประเทศ ลักษณะชุมชนของเทศบาลตำบลเกาะคา จะหนาแน่นเฉพาะบริเวณชุมชนตลาดและสองฝั่งริมแม่น้ำวัง นอกจากพื้นที่ดังกล่าว เป็นบ้านเรือนที่อยู่อาศัยและที่ทำการเพาะปลูกแต่ไม่มากนัก การก่อสร้างบ้านเรือนจะแออัดในเขตชุมชนตลาด และอุตสาหกรรม บ้านเรือนส่วนใหญ่เป็นบ้านพักอาศัย สำหรับตึกอาคารพาณิชย์จะอยู่หนาแน่นบริเวณหน้าโรงงานน้ำตาลเกาะคา ส่วนถนน ตรอก ซอย คับแคบ พื้นที่จำกัด เพราะเป็นชุมชนที่อยู่กันมานานไม่มีการวางผังเมืองมาก่อน ทำให้การพัฒนาและดูแลรักษาทำได้ตามข้อจำกัด

 

ทิศเหนือ : ติดต่อกับ ตำบลศาลา อำเภอเกาะคา
ทิศใต้ : ติดต่อกับ ตำบลท่าผา อำเภอเกาะคา
ทิศตะวันออก : ติดต่อกับ ตำบลศาลา อำเภอเกาะคา
ทิศตะวันตก : ติดต่อกับ ตำบลศาลาและตำบลเกาะคา อำเภอเกาะคา

 

ข้อมูลชุมชน

เทศบาลตำบลเกาะคามีจำนวน 7 หมู่บ้าน ได้แก่

หมู่ที่ ๓    บ้านผึ้ง              นายชำนาญ  สิงห์ขร       ผู้ใหญ่ บ้านผึ้ง

หมู่ที่ ๔    บ้านท่าผา          นายนิคม วงศ์อินต๊ะวัง     ผู้ใหญ่ บ้านท่าผา

หมู่ที่ ๕    บ้านไร้อ้อย         นายมานิตย์ ทิพย์ทอง    ผู้ใหญ่ บ้านไร่อ้อย

หมู่ที่ ๕    บ้านเกาะคา        นายสุพจน์ ศีรีชัยวงศ์      ผู้ใหญ่ บ้านเกาะคา

หมู่ที่ ๗    บ้านเหล่าแม่ปูน  นายพิเชษฐ์ ยุทธแสน     ผู้ใหญ่ บ้านเหล่าแม่บูน

หมู่ที่ ๑๐  บ้านหนองจอก    นายอุทัย ชุมวิริยะสุขกุล  ผู้ใหญ่ บ้านหนองจอก

หมู่ที่ ๑๑  บ้านแสนตอ        ดต.มนู รินคำ                  ผู้ใหญ่ บ้านแสนตอ

 

จำนวนประชากรแยกตามหมู่บ้าน และเพศ และจำนวนครัวเรือน

ประชากรในเขตเทศบาลตำบลเกาะคามีจำนวนครัวเรือนทั้งสิ้น 2,119 ครัวเรือน มีประชากรรวม 5,030 คน เป็นชาย 1,940 คน หญิง 2,297 คน จำนวนหน่วยเลือกตั้ง 7 หน่วย

หมู่บ้าน   ตำบล ชาย หญิง รวม
1. บ้านผึ้ง
2. บ้านไร่อ้อย
3. บ้านเหล่าแม่ปูน
4. บ้านท่าผา
5. บ้านหนองจอก
6. บ้านแสนตอ
7. บ้านเกาะคา
หมู่   3
หมู่   5
หมู่   7
หมู่   4
หมู่ 10
หมู่ 11
หมู่  5
ศาลา
ศาลา
ศาลา
ท่าผา
ท่าผา
ท่าผา
เกาะคา
689
244
491
246
181
176
326
790
270
581
267
232
163
376
1,477
514
1,072
513
413
339
702
มีประชากรรวม 5,030

 

สถาบันและองค์กรทางศาสนา

ประชาชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ศาสคริสต์มีบ้างเล็กน้อย การร่วมพิธีกรรมทางศาสนา หรืองานประเพณีในแต่ละครั้ง จะมีประชาชนไปร่วมพิธีอย่างเนืองแน่นและยึดมั่นในขนบธรรมเนียมประเพณีสืบต่อมาช้านาน ปัจจุบันมีวัดพุทธศาสนา 4 แห่ง และโบสถ์ของคริสต์ศาสนา 2 แห่ง

 

การศึกษา
มีสถานศึกษาตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลเกาะคา จำนวนทั้งสิ้น 6 แห่ง ดังนี้
1. ระดับอนุบาล        จำนวน 3 แห่ง  เป็นของรัฐบาล 1 แห่ง และเอกชน 2 แห่ง
2. ระดับประถมศึกษา จำนวน 2 แห่ง  เป็นของรัฐบาล
3. ระดับมัธยมศึกษา  จำนวน 2 แห่ง  คือ โรงเรียนเกาะคาวิทยาคม และโรงเรียนอนุบาลเกาะคา

 

สาธารณสุข
มีสถานีอนามัยในความดูแลสนับสนุนของเทศบาลตำบลเกาะคา จำนวน 4 แห่ง ได้แก่ สอ.ศาลาไชย, สอ.น้ำล้อม, สอ.ท่าผา โดยมีเจ้าหน้าที่แห่งละ 4 คน มีอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านหรือ อสม. จำนวน 120 คน มีโรงพยาบาลในเขตพื้นที่ 1 แห่ง ให้บริการด้านการรักษาพยาบาล การวางแผนครอบครัว การป้องกันและให้ภูมิคุ้มกันโรค การอนามัยต่างๆ

 

ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
มีหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง คือ สถานีตำรวจภูธร อำเภอเกาะคา โดยมีอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ซึ่งรับผิดชอบต่อประชาชนและต่อพื้นที่อำเภอเกาะคาทั้งหมดและมีป้อมยามรักษาการณ์ 1 จุด อยู่ที่สามแยกข้างธนาคารออมสิน การรักษาความสงบเรียบร้อย และดูแลความปลอดภัยในการสัญจรไปมาของประชากรในเขตเทศบาลตำบลเกาะคานั้น นอกจากเป็นหน้าที่ความรับผิดชอบโดยตรงของตำรวจแล้ว เทศบาลตำบลเกาะคาได้จัดตั้งงบประมาณสนับสนุนในด้านการจราจรความเป็นระเบียบเรียบร้อยในเขตเทศบาลตำบลเกาะคาเป็นประจำทุกปีด้วย

 

แผนที่ชุมชน

 

love

 

อาชีพ

ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพค้าขาย รับจ้าง การเกษตรทำเป็นส่วนน้อย บางส่วนของประชากรประกอบอาชีพทางด้านรับจ้างทำงานตามโรงงาน อุตสาหกรรม ในเขตเทศบาลตำบลเกาะคาและเขตติดต่อการเกษตรกรรม ราษฎรบางส่วนประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร ปลูกพืชสวนตามริมฝั่งแม่น้ำวัง ที่สำคัญ คือ ลำไย ส้มโอ มะม่วง เป็นต้น โดยผลผลิตทางด้านการเกษตรจะนำไปจำหน่ายในตลาดในหมู่บ้าน ผลผลิตส่วนใหญ่จะได้ผลดีมากเพราะมีน้ำจากแม่น้ำวัง

 

หน่วยธุรกิจในเขต อบต.

ในเขตเทศบาลตำบลเกาะคามีร้านค้าและการบริการอยู่เป็น จำนวนมาก ซึ่งส่วนใหญ่เป็นร้านค้าขนาดเล็ก มีโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่และขนาดกลางรวมทั้งสิ้น 7 แห่ง แยกประเภทของการผลิตสินค้า ดังนี้

1. โรงงานน้ำตาล จำนวน    1  แห่ง
2. โรงน้ำแข็ง จำนวน    2  แห่ง
3. โรงงานเซรามิก จำนวน    1  แห่ง
4. โรงงานน้ำดื่ม จำนวน    3  แห่ง
5. โรงงานทำไอศกรีม จำนวน    1  แห่ง
6. โรงพิมพ์ จำนวน    3  แห่ง
7. ตลาดและศูนย์อาหารฯ จำนวน    1  แห่ง

 

การบริการพื้นฐาน

การคมนาคม

การคมนาคมขนส่ง โดยทางรถยนต์มีทางหลวงแผ่นดินเชื่อมระหว่างจังหวัดอำเภอ ตำบล, หมู่บ้าน ต่างๆ ได้อย่างทั่วถึง และประชาชนไปมาได้สะดวกทุกฤดูกาล

 

การโทรคมนาคม

เทศบาลตำบลเกาะคา มีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข 1 แห่ง ชุมสายโทรศัพท์ 1 แห่ง ซึ่งอำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชน และธุรกิจ เอกชนในการติดต่อสื่อสารได้อย่างรวดเร็วทั้งในและต่างประเทศ

 

การไฟฟ้า

ได้รับการจ่ายกระแสไฟฟ้าจากการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคจังหวัดลำปางกระจายไปทั่วตามตำบล หมู่บ้าน ปัจจุบันมีหมู่บ้านที่ได้รับการบริการกระแสไฟฟ้าครบทุกครัวเรือน